De Zinken Vuilnisemmer

Tot begin jaren 70 was hij een bekende verschijning in het straatbeeld; de zinken vuilnisemmer. Een grijze emmer van zink met een deksel en een hengsel. Op de deksel staat de naam van de gemeente. Dit kan de volledige naam zijn of een afkorting. Nummers op de vuilnisbak staan voor de wijk, straat en huisnummer waar de emmer geplaatst is. Persoonsgegevens en regels stonden ook op bijgeleverde vuilnisemmerkaart van de Stadsreiniging. Eenmaal per week zette je de vuilnisemmer aan de rand van de stoep en werd deze geleegd.

vuilnisemmerkaart Stadsreiniging Foto: www.geheugenvanoost.nl

"Morgensterren"

Voordat de vuilniswagen langs kwam om de emmers te legen, verschenen de “morgensterren”. Dit waren voddenmannen die alle vuilnisbakken en zakken die er naast lagen langs gingen om te kijken of er nog iets bruikbaars voor ze bij zat.  Voor de vuilnismannen was het nog een zware taak om de volle vuilnisemmers naar de vuilniswagen te sjouwen. De asemmer, zoals de vuilnisemmer officieel heet, zat soms ook vol stook afval. De asla van de kolenkachel werd in vroegere tijden geleegd in de emmer, vandaar de naam “asemmer”. Een lege afvalbak weegt toch al gauw zo’n 7 kilo. Stel je voor dat deze tot de rand toe volgepropt is, dan is ie bijna helemaal niet meer te tillen. Vaak bleef er ook nog vuil op de bodem zitten omdat het afval flink werd aangestampt en dat kon flink gaan stinken, zeker bij warm weer. Om deze reden kwam er in sommige buurten ook nog wel eens een vuilnisbakkenwasser langs nadat de vuilnisemmers waren geleegd. Hij had een bakfiets met daarop een waterreservoir en een paar grote borstels. Als je wilde, maakte hij de vuilnisbak grondig voor je schoon. Uiteraard tegen betaling. Hier kreeg je ook een bonnetje van. Nadat ze waren schoongemaakt, werden ze op de kop terug gezet op de stoep.

Betalingsbewijs schoonmaken zinken vuilnisemmer, vuilnisbak, afvalemmer, afvalbak, prullenbak, asemmer
Foto: www.geheugenvanoost.nl

"De Ratelman"

Wanneer de vuilnis op een afwijkende dag werd opgehaald dan normaal, rond de feestdagen bijvoorbeeld, verscheen eerst de “ratelman”. Dit waren meestal jongens van rond een jaar of 16. Met een grote houten ratel aan een lange houten steel, liepen ze zo’n 5 tot 10 minuten voor de vuilniswagen uit. Ze draaiden de ratel, wat ontzettend veel lawaai maakte en je eraan herinnerde dat de vuilnis opgehaald werd. Je had dan nog even snel de tijd om je afvalbak op de stoep te zetten voor de vuilniswagen arriveerde.

"De Huisvuilzak"

Begin jaren 70 verdween de zinken vuilnisemmer langzaam maar zeker uit het straatbeeld om plaats te maken voor de plastic vuilniszak. Deze was een stuk makkelijker aan de weg te zetten en voor de vuilnisman een stuk lichter om in de vuilniswagen te slingeren. Na invoering van de vuilniszak waren de eerste exemplaren bepaald niet om over naar huis te schrijven. Ze waren in diverse formaten verkrijgbaar. Het kwam regelmatig voor dat de onderkant los liet als de zak vol zat. Er hoefde ook maar even iets scherps langs te schuren en de zak lag compleet open. Later werden er kwaliteitsnormen opgesteld voor de huisvuilzak. Zo moeten de plastic zakken 80 bij 60 cm groot zijn en minimaal een dikte van 0,05mm hebben. Daarnaast moeten ze zo goed als waterdicht zijn en niet direct geheel open scheuren als er iets scherps langs gaat. Daarnaast moeten de vuilniszakken voor minstens 80% bestaan uit gerecycled materiaal. Met al deze punten heb je een zak met KOMO-keurmerk. Dit is een officiële kwaliteitsgarantie en geen merknaam zoals de meeste mensen denken. Door de komst van de plastic vuilniszak, werden de zinken vuilnisemmers massaal afgedankt.

Zinken Vuilnisemmer, Afvalbak, Asemmer, Vuilnisbak, Prullenbak, Afvalemmer

"Zink Revival"

Anno 2015 is de zinken vuilnisemmer weer helemaal 'hot'. De ouderwetse afvalbak wordt veelal gebruikt voor decoratieve doeleinden. Zo staat er naast menig voordeur een exemplaar met een boompje of plant er in. Door de handige mensen onder ons, worden de asemmers omgebouwd tot terraskachel en/of BBQ. De creatievelingen met een kwast en wat verf, weten de afvalbakken om te toveren tot ware kunststukken.
De originele ouderwetse zinken vuilnisemmer wordt zelfs wel gebruikt als afvalbak. Tegenwoordig moet alle afval gescheiden worden. Blik, papier, plastic, glas etc. Daar leent de vroegere emmer zich uitstekend voor.
Zeg nou zelf: Een rijtje vrolijk beschilderde zinken vuilnisemmers staat toch veel beter in het straatbeeld dan een hele rij lompe kliko's?

Copyright © Het is ten strengste verboden (delen) van bovenstaande tekst te publiceren.
Wel mag deze informatie gebruikt worden als bron voor non-commerciële werkstukken, verslagen, presentaties of spreekbeurten.
Mits de volgende (Dofollow) bronvermelding bij de tekst geplaatst wordt:
http://www.melkbusshop.nl/
Dit geldt voor alle (social) media, online en schriftelijke uitingen.

Reacties

  1. Melkbusshop Melkbusshop

    Beste Mieke,

    Helaas kan ik niet op al deze vragen een antwoord geven. De informatie die op de site verstrekt wordt, hebben we ook zelf moeten zoeken. Als ik me niet vergis, verschenen de eerste zinken vuilnisemmers zo eind jaren 50 in het straatbeeld.

    Mocht u zelf nog nieuwe informatie vergaren, zou u dat dan ook met ons willen delen?

    Als er lezers zijn die hier meer over kunnen vertellen of zich de tijd van voor de zinken vuilnisemmer nog kunnen herinneren deel uw verhaal dan ook hier!

  2. Mieke Krijger Mieke Krijger

    Weet u wanneer de zinken afvalemmer werd ingevoerd. Werd éénzelfde emmer landelijk ingevoerd, voor alle steden tegelijk. Werd van meet af aan de bijbehorende kaart ingevoerd? Of had elke stad zijn eigen emmer en eigen regels?
    Hoe werd het vuil voor die tijd opgehaald?
    Ken u iemand die zich erin heeft verdiept, of er een goed historisch verhaal over schreef?

Plaats een reactie of vraag
* Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.
* Verplichte velden